რთველი 2026: ყურძნის ფასები, შაქრიანობა და რა შეიცვალა

ღვინის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით, 2026 წლის 30 ოქტომბრის მდგომარეობით საქართველოში 323,3 ათას ტონამდე ყურძენი გადამუშავდა. კახეთში, სადაც რთველი დასასრულს უახლოვდება, 314,5 ათას ტონამდეა გადამუშავებული, და სააგენტოს თქმით, აქედან მხოლოდ 0,7%-ია უხარისხო. რაჭაში რთველი დასრულდა 3,6 ათას ტონამდე ალექსანდროულისა და მუჯურეთულის ყურძნით, ლეჩხუმში კი ის ჯერ აქტიურ ფაზაშია.

მაგრამ ამ წლის რთველის მთავარი თემა მოცულობა არ არის. 2026 წელს სახელმწიფომ ყურძნის ხარისხს — უპირველეს ყოვლისა, შაქრიანობას — კიდევ უფრო მეტი წონა მისცა.

შედარება 2025 წელთან

სააგენტოს მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, 2025 წლის რთველში თითქმის 336 ათასი ტონა ყურძენი გადამუშავდა — ბოლო 30 წლის რეკორდი; ყურძენი დაახლოებით 22 ათასმა მევენახემ ჩააბარა, მათმა შემოსავალმა კი 475 მილიონი ლარი შეადგინა. 2026 წლის მოსავალი, 30 ოქტომბრის მონაცემებით, ამ ნიშნულს ჯერ ჩამორჩება, მაგრამ მთავარი სხვაობა ხარისხის მოთხოვნებშია: შაქრიანობის ზღვრები და ფასთა სხვაობა კატეგორიებს შორის ამ წელს უფრო მკაფიოდ გამოიკვეთა.

როგორ მუშაობს მექანიზმი

რთველის წესები საქართველოს მთავრობის 2026 წლის 12 მარტის №536 განკარგულებით „2026 წლის რთვლის ორგანიზებულად ჩატარებისათვის განსახორციელებელი ღონისძიებების შესახებ“ დადგინდა. მთავრობის გადაწყვეტილებით, ჭარბი მოსავლის შემთხვევაში, თუ კერძო სექტორი ყურძნის შესყიდვის ინტერესს არ გამოხატავს, ყურძენს სახელმწიფო საწარმო — შპს „მოსავლის მართვის კომპანია“ — ფიზიკური პირებისგან შაქრიანობის მიხედვით დადგენილ ფასად იბარებს.

სააგენტოს ინფორმაციით, რთველის პერიოდში ღვინის საწარმოები შაქრიანობის საზომი თანამედროვე მოწყობილობებით აღიჭურვა, ხოლო მოსავლის აღრიცხვა ერთიან ელექტრონულ ბაზაში ინტეგრირებული ელექტრონული სასწორებით ხდება. სააგენტოს ინფორმაციით, მოქმედი რეგულაციით ვენახის საკადასტრო ამონაწერის გარეშე მევენახე საწარმოში ყურძენს ვერ ჩააბარებს, ხოლო მეღვინე ღვინის რეალიზაციას ვერ შეძლებს.

ფასები: საწყისი ზღვრები და აგვისტოს ცვლილება

სააგენტოს მიერ 11 აგვისტოს გამოქვეყნებული ინფორმაციით, №536 განკარგულებაში შესული ცვლილებით კონდიციური საფერავის შაქრიანობის ქვედა ზღვარი 22%-დან 21%-მდე შემცირდა. ამ ეტაპზე ფასები ასე გამოიყურებოდა:

• საფერავი, დაუზიანებელი, შაქრიანობა არანაკლებ 21% — 1,50 ლარი/კგ;
• საფერავი, 17%-დან 21%-მდე ან ნაწილობრივ დაზიანებული — 0,90 ლარი/კგ;
• კანონით ნებადართული სხვა ჯიშები, არანაკლებ 20% — 1,30 ლარი/კგ;
• სხვა ჯიშები, 17%-დან 20%-მდე ან ნაწილობრივ დაზიანებული — 0,80 ლარი/კგ;
• 17%-ზე ნაკლები შაქრიანობის ან დაზიანებული ყურძენი — 0,30 ლარი/კგ.

სექტემბრის გადახედვა: წვიმიანი სეზონი

22 სექტემბერს, გურჯაანში, რთველის საკოორდინაციო შტაბში გამართულ ბრიფინგზე სააგენტოს თავმჯდომარემ ლევან მეხუზლამ განაცხადა, რომ უხვი ნალექის გამო ყურძენს შაქრიანობის აღება გაუჭირდა და ფასები შეიცვალა:

• საფერავი, შაქრიანობა არანაკლებ 20% — 1,50 ლარი; 16%-დან 20%-მდე — 1,00 ლარი;
• რქაწითელი და სხვა საღვინე ყურძენი, არანაკლებ 19% — 1,30 ლარი; 16%-დან 19%-მდე — 0,90 ლარი;
• 16%-ზე ნაკლები შაქრიანობის ყურძენი — 0,50 ლარი; ჰიბრიდი — 0,30 ლარი.

მევენახეებს, რომლებმაც ყურძენი ძველი ფასით უკვე ჩააბარეს, სააგენტოს განცხადებით, ახალი ფასებით გადაეთვლებათ და სხვაობა აუნაზღაურდებათ.

რაჭა-ლეჩხუმი: სუბსიდია ხვანჭკარისთვის

რაჭაში მთავრობის გადაწყვეტილებით სუბსიდირების პროგრამა მოქმედებდა: სუბსიდიას იღებს კომპანია, რომელმაც „ხვანჭკარის“ მიკროზონაში მოწეული არანაკლებ 3 ტონა ალექსანდროულისა და მუჯურეთულის ყურძენი შეიძინა და გადაამუშავა და მევენახეს კილოგრამში არანაკლებ 8 ლარი გადაუხადა. სუბსიდია 1 კგ ყურძენზე 4 ლარია. ლეჩხუმში ყურძენს იბარებს როგორც კერძო სექტორი, ისე ჭარბ ყურძენს — „მოსავლის მართვის კომპანია“.

რატომ ამახვილებს სახელმწიფო ყურადღებას ხარისხზე

სააგენტო ხარისხზე აქცენტს ბაზრის მდგომარეობით ხსნის: ვაზისა და ღვინის საერთაშორისო ორგანიზაციის (OIV) მონაცემებზე დაყრდნობით, ღვინის მოხმარება მსოფლიოში 1961 წლის შემდეგ ყველაზე დაბალ ნიშნულზეა, კლება განსაკუთრებით დაბალი ფასის ღვინოებს შეეხო, ხოლო პრემიუმ სეგმენტი უფრო სტაბილურია. სააგენტოს თავმჯდომარის თქმით, ხარისხზე ზრუნვამ პერსპექტივაში იქამდე უნდა მიიყვანოს დარგი, რომ სახელმწიფოს რთველში აქტიური ჩართვა აღარ დასჭირდეს.

როგორ აღრიცხოთ მიღება, რომ კითხვები არ გაჩნდეს

როცა ფასი შაქრიანობის კატეგორიაზეა დამოკიდებული, ყოველი სადავო მიღება ჩანაწერის ხარისხზე გადის. მინიმუმ, რაც ყოველ მიღებაზე უნდა გქონდეთ: თარიღი და დრო, მომწოდებელი და მისი ვენახის საკადასტრო ამონაწერი, ჯიში, წონა, გაზომილი შაქრიანობა, ყურძნის მდგომარეობა (დაზიანებული თუ არა) და ის ჭურჭელი ან პარტია, სადაც ყურძენი გადამუშავდა. ასეთი ჩანაწერი ერთდროულად ემსახურება მომწოდებელთან ანგარიშსწორებას, ყურძნის მიღების ჟურნალს და 1 დეკემბრის შეტყობინებას.

რას ნიშნავს ეს მარნისთვის

• ფასი შაქრიანობაზეა მიბმული: ყოველი მიღებისას შაქრიანობა გაზომეთ და ჩაწერეთ — ნაკვეთისა და მევენახის მიხედვით. ეს თქვენი ყიდვის ფასის დასაბუთებაცაა.
• საკუთარ ვენახში სიმწიფის სინჯები ადრე დაიწყეთ: წვიმიან წელს შაქრიანობის დაგროვება ნელდება და რთველის თარიღის არჩევა ფასზე პირდაპირ აისახება.
• შეამოწმეთ, აქვს თუ არა ყველა მომწოდებელს ვენახის საკადასტრო ამონაწერი — მის გარეშე ყურძნის ჩაბარება შეუძლებელია.
• შეინახეთ მიღების ჩანაწერები ყურძნის ჯიშისა და ვენახის მიხედვით: ისინი 1 დეკემბრის შეტყობინებისა და ღვინის წარმოშობის დადასტურების საფუძველია.

GrapeFlow-ში ყურძნის მიღება ნაკვეთის მიხედვით აღირიცხება — წონით და სიმწიფის მაჩვენებლებით (შაქრიანობა, მჟავიანობა, pH), ხოლო ყოველი მიღება პარტიას უკავშირდება, რომელიც შემდეგ ჭურჭლიდან ბოთლამდე ჩანს. GrapeFlow სააგენტოს ელექტრონულ ბაზასთან ან სასწორებთან დაკავშირებული არ არის; ის თქვენი მარნის შიდა ჩანაწერებისთვისაა. ინტერფეისი ინგლისურ და პორტუგალიურ ენებზეა.