ღვინის ნიშანდება და სავალდებულო დეგუსტაცია 2027 წლიდან: როგორ მოემზადოს მარანი

2026 წლის ივნისში საქართველოს პარლამენტმა „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ კანონში ცვლილებები მიიღო (2026 წლის 9 ივნისის №1643 კანონი). ცვლილებების ნაწილი უკვე მოქმედებს, მთავარი კი 2027 წლის 1 თებერვლიდან ამოქმედდება: სერტიფიცირებული ალკოჰოლიანი სასმლის ნიშანდება და სარეალიზაციო ღვინის სავალდებულო ორგანოლეპტიკური შემოწმება. ქვემოთ — რა იცვლება და რა უნდა გააკეთოს მარანმა უკვე ახლა.

1. ნიშანდება: QR კოდი ყოველ სერტიფიცირებულ ბოთლზე

კანონის 33² მუხლის თანახმად, სარეალიზაციოდ განკუთვნილი, სერტიფიცირებული ალკოჰოლიანი სასმლის ნიშანდება სავალდებულო ხდება 2027 წლის 1 თებერვლიდან. ნიშანდებას ღვინის ეროვნული სააგენტო ახორციელებს, მინისტრის მიერ დადგენილი წესით.

სააგენტოს განმარტებით, ნიშანდება ნიშნავს სააგენტოს მიერ გაცემული ნიშნის დატანას ეტიკეტზე, ჭურჭელზე ან შეფუთვაზე. ეს არის QR კოდი, რომელიც შეიცავს ინფორმაციას, რომ პროდუქციას ლაბორატორიული შემოწმება გავლილი აქვს და სერტიფიცირებულია, ასევე სასმლის კატეგორიას, მოსავლის წელს, ფერს, ყურძნის ჯიშს, ალკოჰოლის შემცველობას და სხვა მონაცემებს.

კანონის გარდამავალი დებულებებით, მინისტრმა 2026 წლის 1 ნოემბრამდე უნდა გამოსცეს ბრძანება „ალკოჰოლიანი სასმლის ნიშანდების წესისა და ფორმის დამტკიცების შესახებ“, ხოლო მთავრობამ 2027 წლის 1 თებერვლამდე ნიშანდების საფასური უნდა განსაზღვროს. ტექნიკური დეტალები — ნიშნის ფორმა, დატანის ადგილი, საფასური — სწორედ ამ აქტებში იქნება, ამიტომ ეტიკეტების ახალ ტირაჟს მათ გამოქვეყნებამდე ნუ შეუკვეთავთ.

2. დეგუსტაცია ყველა სარეალიზაციო ღვინისთვის

სააგენტოს თავმჯდომარის, ლევან მეხუზლას თქმით, სადეგუსტაციო კომისია 2008 წლიდან მოქმედებს და მას ექვემდებარებოდა დაცული ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები, ხოლო 2017 წლიდან — ყველა კატეგორიის საექსპორტო ღვინოც. 2027 წლის 1 თებერვლიდან ორგანოლეპტიკურ შემოწმებას დაექვემდებარება ადგილობრივ ბაზარზე სარეალიზაციო სხვა კატეგორიის ღვინოებიც.

სავალდებულოა საექსპორტოდ და ადგილობრივ სამომხმარებლო ბაზარზე სარეალიზაციოდ განკუთვნილი ყველა კატეგორიის ღვინის ორგანოლეპტიკური შემოწმება; ეს მოთხოვნა არ ვრცელდება მცირე ზომის მარანში წარმოებულ ბუნებრივ ღვინოზე (33² მუხლი, მე-4 და მე-5 პუნქტები).

შემოწმებას სააგენტოსთან არსებული მუდმივმოქმედი სადეგუსტაციო კომისია ატარებს. სააგენტოს ინფორმაციით, კომისიაში 60-ზე მეტი პროფესიონალი დეგუსტატორია, ყოველ დეგუსტაციაში 5 დეგუსტატორი მონაწილეობს და კომისია ყოველდღიურ რეჟიმში მუშაობს. სააგენტოს მიზანია, რომ ბაზარზე გასული ღვინო ზადებისგან თავისუფალი იყოს.

3. „მცირე ზომის მარანი“ და „ბუნებრივი ღვინო“

ცვლილებებით „მცირე ზომის მარანი“ ახლა არის საწარმო, რომლის წლიური წარმადობა 25 000 ლიტრ ღვინოს არ აღემატება (ადრე ზღვარი 40 000 ლიტრი იყო). ტერმინი „სახლის ღვინო“ შეიცვალა „ბუნებრივი ღვინით“.

კანონის განმარტებით, ბუნებრივი ღვინო მიიღება სისტემური პესტიციდების, ჰერბიციდებისა და სხვა ქიმიური სინთეზური საშუალებების გამოყენების გარეშე მოყვანილი ყურძნის ტკბილის სპონტანური დადუღებით; ნებადართული ოპერაციებისა და ნივთიერებების გამოყენება დაუშვებელია, გარდა გოგირდის დიოქსიდისა, რომლის შემცველობა 50 მგ/ლ-ს არ უნდა აღემატებოდეს. სააგენტოს ვებგვერდზე გამოქვეყნებულია განაცხადის ფორმა ბუნებრივი ღვინის მწარმოებლის — მცირე მეწარმის სტატუსის მისაღებად.

4. სერტიფიცირება: სავალდებულოა, ახლა ფასიანი

კანონის 33² მუხლით, სერტიფიცირება სავალდებულოა საქართველოში წარმოებული და ადგილობრივ ბაზარზე სარეალიზაციო ალკოჰოლიანი სასმლისთვის და ყველა კატეგორიის საექსპორტო სასმლისთვის (საექსპორტო ნიმუშების გარდა, თუ ნიმუში 5 ლიტრზე ნაკლები ტევადობის ტარაშია და ერთ ჯერზე გასაგზავნი ნიმუშების მოცულობა 100 ლიტრს არ აღემატება). ფიზიკურ-ქიმიურ მაჩვენებლებს მხოლოდ აკრედიტებული ლაბორატორია ადგენს.

სააგენტოს ინფორმაციით, 2026 წლის 1 სექტემბრიდან შესაბამისობის სერტიფიკატის გაცემა ფასიანი გახდა, თუმცა მთავრობის დადგენილებით მცირე ზომის მარნები ადგილობრივ ბაზარზე სარეალიზაციო პროდუქციის სერტიფიცირების საფასურისგან გათავისუფლდნენ. სერტიფიცირების ვალდებულება მათთვისაც ძალაში რჩება.

5. ახალი ვენახი — მხოლოდ სააგენტოს თანხმობით

კანონის მე-11 მუხლის მიხედვით, სამეწარმეო ვენახის გაშენება სააგენტოს თანხმობის საფუძველზეა დასაშვები, მხოლოდ ნებადართული ჯიშით და ყურძნის მოსაყვანად — ნამყენი ნერგით. სააგენტოს განმარტებით, ეს მოთხოვნა 2026 წლის 1 მაისიდან მოქმედებს, თანხმობა უფასოა და მისი მიღების ვადა 20 სამუშაო დღეა.

რატომ ახლა

სააგენტოს მონაცემებით, საქართველოში 3 ათასზე მეტი ღვინის მწარმოებელია დარეგისტრირებული, ქართული ღვინო მსოფლიოს 70-მდე ქვეყანაში იყიდება და წლიური ექსპორტი საშუალოდ 100 მილიონ ლიტრს აღწევს. სააგენტოს თავმჯდომარის თქმით, ნიშანდების მიზანია წარმოებული ღვინის სრული მიკვლევადობა და ფალსიფიკაციასთან ბრძოლა — მომხმარებელმა ზუსტად უნდა იცოდეს, რა ღვინოს ყიდულობს. მარნისთვის ეს ნიშნავს, რომ ბოთლზე დატანილი ინფორმაცია (ჯიში, მოსავლის წელი, ალკოჰოლი) მის შიდა ჩანაწერებს ზუსტად უნდა ემთხვეოდეს.

მოსამზადებელი გეგმა: რა გააკეთოთ 1 თებერვლამდე

• დაითვალეთ წლიური წარმადობა ლიტრებში და გაარკვიეთ, ხართ თუ არა „მცირე ზომის მარანი“ ახალი, 25 000-ლიტრიანი ზღვრით.
• თუ ბუნებრივ ღვინოს აყენებთ, შეამოწმეთ, აკმაყოფილებს თუ არა თქვენი პრაქტიკა განმარტებას (სპონტანური დუღილი, SO₂ ≤ 50 მგ/ლ, ვენახში სისტემური პესტიციდებისა და ჰერბიციდების გარეშე), და შეისწავლეთ სტატუსის განაცხადი.
• ყოველი პარტიისთვის, რომელიც 2027 წელს ბაზარზე გავა, შეინახეთ ანალიზების ისტორია და ჩამოსხმის ჩანაწერი — დეგუსტაციაზე და სერტიფიცირებაზე წარდგენილი ნიმუში ლოტს უნდა შეესაბამებოდეს.
• ბუნებრივი ღვინის პრეტენზიისთვის აწარმოეთ შეწამვლის ჟურნალი ნაკვეთის მიხედვით: ნაჩვენები უნდა იყოს, რა პრეპარატი გამოიყენეთ.
• თვალი ადევნეთ სააგენტოს „კანონმდებლობის“ გვერდს ნიშანდების წესისა და საფასურის გამოქვეყნებისთვის და ეტიკეტის დიზაინში QR ნიშნისთვის ადგილი დატოვეთ.
• ახალი ვენახის გაშენებას თანხმობის 20 სამუშაო დღე დაუმატეთ.

GrapeFlow გეხმარებათ ამ ჩანაწერების მოწესრიგებაში: შეწამვლის ჟურნალი ნაკვეთის მიხედვით, ლაბორატორიული ანალიზები და ოპერაციები პარტიის მიხედვით, ჩამოსხმა და პარტიის სრული მიკვლევადობა. ყოველ ჩამოსხმულ პარტიას GrapeFlow-ში საკუთარი QR გვერდი აქვს, მაგრამ ეს არ არის და ვერ ჩაანაცვლებს სააგენტოს სახელმწიფო ნიშანს. GrapeFlow არ გასცემს სერტიფიკატებს და სააგენტოს სისტემებთან დაკავშირებული არ არის. ინტერფეისი ინგლისურ და პორტუგალიურ ენებზეა.