Δηλώσεις συγκομιδής, παραγωγής και αποθεμάτων οίνου: προθεσμίες, έλεγχοι και πρόστιμα

Κάθε οινοποιείο στην Ελλάδα, όσο μικρό κι αν είναι, κλείνει τη χρονιά του με τις ίδιες ηλεκτρονικές δηλώσεις στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ): συγκομιδής, παραγωγής, αποθεμάτων και, όπου χρειάζεται, επεξεργασίας ή εμπορίας. Η υποχρέωση έρχεται από τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2018/273 (άρθρα 31 έως 34) και εξειδικεύεται σε δύο υπουργικές αποφάσεις: την ΚΥΑ 2454/235853/2019 για τις δηλώσεις συγκομιδής και την υπ’ αρ. 2453/235850/2019 (ΦΕΚ Β΄ 3673) για τις δηλώσεις παραγωγής, επεξεργασίας, εμπορίας και αποθεμάτων. Η δεύτερη τροποποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2025 (ΦΕΚ Β΄ 5457/13.10.2025), με νέες τριμηνιαίες δηλώσεις και νέο πίνακα προστίμων.

Παρακάτω είναι ο κύκλος όπως τον περιγράφουν σήμερα οι επίσημες διαδικασίες του Εθνικού Μητρώου Διοικητικών Διαδικασιών «Μίτος» και το ίδιο το ΦΕΚ. Οι ημερομηνίες κάθε χρονιάς ανακοινώνονται από το ΥΠΑΑΤ και τις ΔΑΟΚ· αν κάποια ανακοίνωση διαφέρει, ισχύει η ανακοίνωση.

Το ημερολόγιο των δηλώσεων

• Δήλωση συγκομιδής αμπελουργικών προϊόντων: αμέσως μετά το τέλος του τρύγου, με οριστικοποίηση έως τις 15 Δεκεμβρίου κάθε έτους (η καταληκτική ημερομηνία ορίστηκε με την τροποποιητική ΚΥΑ 3057/345752/2021).
• Δήλωση παραγωγής οίνου: η διαδικασία στο «Μίτος» αναφέρει περίοδο υποβολής από 1 Οκτωβρίου έως 15 Ιανουαρίου του επόμενου έτους. Στα βήματα της ίδιας σελίδας αναγράφεται οριστικοποίηση έως 10 Ιανουαρίου, οπότε μην αφήνετε τη δήλωση για τις τελευταίες ημέρες.
• Ετήσια δήλωση αποθεμάτων οίνου και γλεύκους: αποθέματα της 31ης Ιουλίου, υποβολή από 1 Αυγούστου έως 10 Σεπτεμβρίου.
• Τριμηνιαίες δηλώσεις αποθεμάτων (νέες από το 2025): αποθέματα της 31ης Οκτωβρίου με υποβολή 1–30 Νοεμβρίου, της 31ης Ιανουαρίου με υποβολή 1–28 Φεβρουαρίου και της 30ής Απριλίου με υποβολή 1–31 Μαΐου.

Όλες υποβάλλονται ηλεκτρονικά, μέσω των ψηφιακών υπηρεσιών του ΥΠΑΑΤ στο gov.gr, με τους κωδικούς του ΥΠΑΑΤ. Δεν απαιτούνται δικαιολογητικά και δεν υπάρχει κόστος. Τα στοιχεία των αμπελοτεμαχίων έρχονται προσυμπληρωμένα από το Αμπελουργικό Μητρώο, και η δήλωση παραγωγής αντλεί τις ποσότητες σταφυλιών από τη δήλωση συγκομιδής: ό,τι λάθος υπάρχει στο Μητρώο ή στη συγκομιδή μεταφέρεται παρακάτω.

Ποιος υποβάλλει τι

• Δήλωση συγκομιδής: όλοι οι κάτοχοι αμπελουργικών εκμεταλλεύσεων με οινοποιήσιμες ποικιλίες, φυσικά ή νομικά πρόσωπα, και τα μέλη συνεταιριστικών οινοποιείων που παραδίδουν σε αυτά. Μηδενική δήλωση υποβάλλουν όσοι είχαν ολική καταστροφή από ακραία καιρικά φαινόμενα, όσοι έχουν νέους μη παραγωγικούς αμπελώνες και όσοι εντάχθηκαν σε μέτρο πρώιμης (πράσινης) συγκομιδής.
• Δήλωση παραγωγής: όποιος παράγει οίνο ή γλεύκος για εμπορικούς σκοπούς ή αναθέτει την παραγωγή σε τρίτον, συμπεριλαμβανομένων των συνεταιριστικών οινοποιείων. Ο οινοποιός που είναι και αμπελουργός υποβάλλει πρώτα δήλωση συγκομιδής και μετά δήλωση παραγωγής. Η υποβολή είναι υποχρεωτική και με μηδενική παραγωγή.
• Απαλλαγή από τη δήλωση παραγωγής έχουν μόνο οι αμπελουργοί-μέλη συνεταιριστικού οινοποιείου ή ομάδας παραγωγών που παρέδωσαν όλη την παραγωγή τους και κρατούν λιγότερα από 10 εκατόλιτρα για οικογενειακή κατανάλωση, εφόσον υποβάλλει δήλωση ο συνεταιρισμός (άρθρο 31 παρ. 2 του Κανονισμού 2018/273).
• Δηλώσεις αποθεμάτων: παραγωγοί οίνου, μεταποιητές, εμφιαλωτές και έμποροι που διατηρούν αποθέματα, εμφιαλωμένα ή μη, ακόμη κι αν τα αποθέματα είναι μηδενικά. Απαλλάσσονται οι ιδιώτες καταναλωτές και οι έμποροι λιανικής, εκτός όσων χρησιμοποιούν οιναποθήκες ή εγκαταστάσεις συσκευασίας για ποσότητες άνω των 20 hl.

Από πού βγαίνουν οι αριθμοί

Το ΦΕΚ το λέει ρητά για τα αποθέματα: τα στοιχεία προκύπτουν από τα βιβλία αποθήκης, επαληθεύονται με φυσική καταμέτρηση από τον δηλούντα και η δήλωση γίνεται ανά αποθήκη. Τα βιβλία αυτά είναι στην ουσία το βιβλίο εισερχομένων-εξερχομένων του Κανονισμού 2018/273 (άρθρα 28 και 29), όπου καταγράφονται οι είσοδοι, οι έξοδοι και τα υπόλοιπα, καθώς και οι οινολογικές πρακτικές: εμπλουτισμός και γλύκανση, οξίνιση και αποξίνιση, χρήση τεμαχίων δρυός, κατεργασία με ενεργό άνθρακα και οι υπόλοιπες που απαριθμεί το άρθρο 29.

Ο κανόνας του ελέγχου: ό,τι δηλώσατε πρέπει να βγαίνει από τα βιβλία σας, και ό,τι γράφουν τα βιβλία πρέπει να βρίσκεται στις δεξαμενές.

Τι ελέγχει η ΔΑΟΚ

Οι Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) ελέγχουν κάθε χρόνο ένα δείγμα δηλώσεων. Από το 2025 το δείγμα εξάγεται μηχανογραφικά από την ψηφιακή υπηρεσία του ΥΠΑΑΤ, με ανάλυση κινδύνου. Το νέο φύλλο διοικητικού ελέγχου του ΦΕΚ Β΄ 5457/2025 δείχνει ακριβώς τι θα ζητηθεί:

• Αμπελουργικό Μητρώο.
• Δήλωση συγκομιδής.
• Δήλωση παραγωγής.
• Δήλωση αποθεμάτων.
• Δήλωση επεξεργασίας / εμπορίας.
• Παραστατικά και τιμολόγια αγοράς (σταφυλιών, γλεύκους, οίνου).

Αν η ΔΑΟΚ διαπιστώσει ότι μια δήλωση πρέπει να διορθωθεί, είτε στον έλεγχο για την πιστοποίηση οίνων ΠΟΠ, ΠΓΕ ή ποικιλιακών είτε σε οποιονδήποτε άλλο έλεγχο, σας ενημερώνει να την τροποποιήσετε. Αντίστοιχα, τροποποίηση με δική σας πρωτοβουλία γίνεται μόνο για δεόντως αιτιολογημένους λόγους, με αίτηση στην αρμόδια ΔΑΟΚ και τα σχετικά παραστατικά.

Τα πρόστιμα για εκπρόθεσμη ή μη υποβολή

Για τις δηλώσεις παραγωγής, επεξεργασίας/εμπορίας και αποθεμάτων, το άρθρο 10 της απόφασης, όπως αντικαταστάθηκε τον Οκτώβριο του 2025, κλιμακώνει το πρόστιμο με βάση τον όγκο οινοπαραγωγής σε εκατόλιτρα και τις εργάσιμες ημέρες καθυστέρησης:

• Καθυστέρηση έως 15 εργάσιμες ημέρες (Πίνακας 1): κάτω από 100 hl, 200 € (1–5 ημέρες) ή 400 € (6–15 ημέρες)· 100,1–500 hl, 500 € ή 1.000 €· 500,1–1.000 hl, 1.000 € ή 1.500 €· άνω των 1.000 hl, 1.500 € ή 2.000 €.
• Μη υποβολή ή καθυστέρηση άνω των 15 εργάσιμων ημερών (Πίνακας 2): 2.000 € κάτω από 100 hl, 5.000 € για 100,1–500 hl, 7.000 € για 500,1–1.000 hl και 10.000 € άνω των 1.000 hl.
• Στη δεύτερη περίπτωση, η επιχείρηση επιπλέον δεν επωφελείται για το αντίστοιχο οικονομικό έτος από τις παρεμβάσεις Π2-58.2 και Π2-58.6 του τομεακού προγράμματος οίνου του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027.

Οι κυρώσεις δεν επιβάλλονται σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων, και τα προφανή σφάλματα μπορούν να αναγνωριστούν από τη ΔΑΟΚ μετά από αίτηση με δικαιολογητικά. Για τη δήλωση συγκομιδής, το πρόστιμο επιβάλλεται με τη διαδικασία του άρθρου 15 της ΚΥΑ 2454/235853/2019· τα ποσά δεν αναγράφονται στη σελίδα της διαδικασίας, οπότε ρωτήστε τη ΔΑΟΚ σας.

Τα λάθη που βλέπουμε πιο συχνά

• Η δήλωση συμπληρώθηκε αλλά δεν οριστικοποιήθηκε. Για το σύστημα, μια μη οριστικοποιημένη δήλωση δεν έχει υποβληθεί.
• Δεν υποβλήθηκε μηδενική δήλωση αποθεμάτων ή παραγωγής, επειδή «δεν υπήρχε κάτι να δηλωθεί». Η υποχρέωση ισχύει και με μηδέν.
• Τα αποθέματα δηλώθηκαν συνολικά και όχι ανά αποθήκη, ή αντιγράφηκαν από τα βιβλία χωρίς φυσική καταμέτρηση.
• Τα αμπελοτεμάχια στο Αμπελουργικό Μητρώο δεν αντιστοιχούν στην πραγματικότητα (εκριζώσεις, νέες φυτεύσεις), οπότε η δήλωση συγκομιδής ξεκινά λάθος.
• Οι αγορές σταφυλιών ή χύμα οίνου δεν συμφωνούν με τα τιμολόγια που θα ζητήσει ο ελεγκτής.

Πώς να έχετε τα στοιχεία έτοιμα

Οι δηλώσεις γίνονται εύκολα όταν τα στοιχεία κρατιούνται σωστά όλη τη χρονιά: ζυγίσεις ανά αμπελοτεμάχιο και ποικιλία στον τρύγο, κάθε μετάγγιση και χαρμάνι με τον όγκο του, κάθε εμφιάλωση, κάθε πώληση χύμα. Το GrapeFlow κρατά ακριβώς αυτά τα αρχεία — παραλαβές σταφυλιών, παρτίδες, δεξαμενές, εμφιαλώσεις και αποθέματα σε λίτρα — ώστε τα σύνολα που θα περάσετε στο σύστημα του ΥΠΑΑΤ να βγαίνουν από ένα σημείο. Τις δηλώσεις όμως τις υποβάλλετε εσείς: το GrapeFlow δεν συνδέεται με το ΥΠΑΑΤ ούτε με άλλο δημόσιο σύστημα, και το περιβάλλον της εφαρμογής είναι στα αγγλικά και στα πορτογαλικά.