Ηλεκτρονικό αρχείο ψεκασμών στον αμπελώνα: τι ζητά ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/564 από το 2026

Το αρχείο ψεκασμών δεν είναι καινούργια υποχρέωση. Από το 2009, το άρθρο 67 του Κανονισμού (ΕΚ) 1107/2009 ζητά από κάθε επαγγελματία χρήστη φυτοπροστατευτικών να κρατά, για τουλάχιστον 3 χρόνια, αρχείο με το όνομα του σκευάσματος, τον χρόνο και τη δόση εφαρμογής, την έκταση και την καλλιέργεια, και να το δίνει στην αρμόδια αρχή όταν του ζητηθεί. Αυτό που άλλαξε είναι το «πώς»: ο Εκτελεστικός Κανονισμός (ΕΕ) 2023/564, που εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2026, ορίζει ακριβώς ποια πεδία γράφετε και ότι το αρχείο τηρείται ηλεκτρονικά.

Τα πεδία κάθε εγγραφής ψεκασμού

Για επεμβάσεις σε επιφάνειες, δηλαδή και στον αμπελώνα, το παράρτημα του Κανονισμού 2023/564 ζητά:

• Σκεύασμα: εμπορική ονομασία και αριθμός έγκρισης (όπως αναγράφεται στην ετικέτα).
• Χρόνος: ημερομηνία και, όπου έχει σημασία, ώρα έναρξης — για παράδειγμα όταν η ετικέτα περιορίζει την εφαρμογή σε ορισμένες ώρες.
• Δόση: ποσότητα σκευάσματος σε κιλά ή λίτρα ανά εκτάριο.
• Θέση: το αγροτεμάχιο όπως αναγνωρίζεται στη γεωχωρική αίτηση ενίσχυσης του ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου· όπου αυτό δεν γίνεται, εναλλακτική μέθοδος που ορίζει το κράτος μέλος.
• Έκταση: εκτάρια που ψεκάστηκαν (ή ποιο τμήμα του αγροτεμαχίου).
• Καλλιέργεια: ονομασία σύμφωνα με τους κωδικούς EPPO (για το αμπέλι, Vitis vinifera, VITVI) και, όπου έχει σημασία, το φαινολογικό στάδιο κατά BBCH — για παράδειγμα όταν η χρήση επιτρέπεται μόνο σε ορισμένα στάδια.

Τα κράτη μέλη οφείλουν να δίνουν στους χρήστες τις κοινές ονομασίες καλλιεργειών που αντιστοιχούν στους κωδικούς EPPO και τα στάδια BBCH, και μπορούν να ζητήσουν και πρόσθετα στοιχεία πέρα από αυτά.

Ηλεκτρονική μορφή και η προθεσμία των 30 ημερών

Κάθε χρήση καταγράφεται χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Αν η εγγραφή δεν γίνει εξαρχής σε ηλεκτρονική, μηχαναγνώσιμη μορφή, μεταφέρεται σε αυτήν το αργότερο 30 ημέρες από την ημερομηνία χρήσης. — Άρθρα 2 και 3, Κανονισμός (ΕΕ) 2023/564

Το τετράδιο στο τρακτέρ, λοιπόν, δεν απαγορεύεται· αρκεί μέσα σε 30 ημέρες να βρίσκεται σε ηλεκτρονικό αρχείο που διαβάζεται από μηχανή. Ο Κανονισμός αφήνει στα κράτη μέλη δύο περιθώρια: να ορίσουν μικρότερη προθεσμία, ή, για χρήσεις πριν από την 1η Ιανουαρίου 2030, μεγαλύτερη, με την προϋπόθεση ότι όλο το αρχείο της χρονιάς θα είναι ηλεκτρονικό πριν από τις 31 Ιανουαρίου του επόμενου έτους.

Η αναβολή του 2027: τι ισχύει για την Ελλάδα

Τον Οκτώβριο του 2025 η Επιτροπή εξέδωσε τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2025/2203. Η αιτιολογία του είναι ότι αρκετά κράτη μέλη χρειάζονταν περισσότερο χρόνο για να οργανώσουν τη μεταφορά σε ηλεκτρονική μορφή και να εκπαιδεύσουν τους χρήστες, ιδίως τους μικρούς και ηλικιωμένους αγρότες. Γι’ αυτό δίνει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να επιτρέψουν να μη μεταφερθούν σε ηλεκτρονική μορφή οι εγγραφές για χρήσεις πριν από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Προσοχή σε δύο σημεία. Πρώτον, πρόκειται για δυνατότητα του κάθε κράτους, όχι για αυτόματη παράταση· κατά την έρευνά μας δεν εντοπίσαμε επίσημη ελληνική απόφαση που να την ενεργοποιεί, οπότε επιβεβαιώστε με τη ΔΑΟΚ σας τι ισχύει για τους ψεκασμούς του 2026. Δεύτερον, η αναβολή αφορά μόνο τη μορφή: το περιεχόμενο της εγγραφής (αριθμός έγκρισης, δόση ανά εκτάριο, κωδικός EPPO, στάδιο BBCH) ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2026. Τον Απρίλιο του 2026 η Γερμανία, με την υποστήριξη δέκα ακόμη κρατών μελών, ζήτησε στο Συμβούλιο Γεωργίας απλοποίηση αυτών των πεδίων· το σημείωμα ζητά συζήτηση και δεν αλλάζει από μόνο του τις υποχρεώσεις.

Όταν σας ζητηθεί το αρχείο

• Η αρμόδια αρχή μπορεί να ζητήσει τα στοιχεία του αρχείου οποιαδήποτε στιγμή· τα δίνετε χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση.
• Αν ζητηθούν ρητά σε ηλεκτρονική μορφή πριν λήξει η προθεσμία μεταφοράς, τα δίνετε σε αυτήν πριν από τη λήξη της προθεσμίας ή μέσα σε 10 εργάσιμες ημέρες, όποιο έρθει πρώτο.
• Αν ψεκάζει εργολάβος για λογαριασμό σας, οφείλει να σας δώσει πρόσβαση ή αντίγραφο του αρχείου χωρίς καθυστέρηση. Ζητήστε το γραπτά από την αρχή της σεζόν.

Πώς να στήσετε το αρχείο του αμπελώνα

• Ταυτίστε τα αγροτεμάχιά σας με αυτά της αίτησης ενίσχυσης. Το ίδιο όνομα και η ίδια έκταση στο αρχείο ψεκασμών και στη δήλωση σας γλιτώνουν από ερωτήσεις.
• Φτιάξτε έναν κατάλογο σκευασμάτων με τον αριθμό έγκρισης κάθε σκευάσματος από την ετικέτα, πριν από την πρώτη επέμβαση. Έτσι δεν ψάχνετε τον αριθμό στο χωράφι.
• Γράφετε τη δόση ανά εκτάριο, όχι τη συγκέντρωση στο βυτίο. Αν δουλεύετε με συγκέντρωση ανά 100 L, μετατρέψτε την με τον όγκο ψεκαστικού υγρού ανά εκτάριο.
• Σημειώνετε το στάδιο BBCH του αμπελιού όταν η ετικέτα το θέτει ως όριο, ή όταν είναι κρίσιμο για τη χρήση.
• Περνάτε κάθε επέμβαση την ίδια μέρα. Ο Κανονισμός ζητά καταγραφή «χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση», και η μνήμη στο τέλος του μήνα δεν είναι αρχείο.
• Κρατάτε το αρχείο τουλάχιστον 3 χρόνια, όπως ορίζει το άρθρο 67 του Κανονισμού 1107/2009.

Δόση ανά εκτάριο = συγκέντρωση ανά 100 L × (λίτρα ψεκαστικού υγρού ανά εκτάριο ÷ 100). Π.χ. 250 g/100 L με 600 L/ha = 1,5 kg/ha.

Ένα αρχείο που χρησιμεύει και στον τρύγο

Ένα καλό αρχείο ψεκασμών δεν είναι μόνο για τον ελεγκτή. Από τις ίδιες εγγραφές φαίνεται αν τηρήθηκε το διάστημα πριν από τη συγκομιδή κάθε σκευάσματος, πόσες εφαρμογές έγιναν από κάθε δραστική ουσία, και τι να απαντήσετε όταν ένας αγοραστής ζητήσει το ιστορικό ενός οίνου. Στο GrapeFlow κάθε εφαρμογή καταγράφεται ανά αγροτεμάχιο με σκεύασμα, δραστική ουσία, δόση, ψεκασμένη έκταση και ημερομηνία, αποθηκεύεται ψηφιακά από την πρώτη στιγμή και εκτυπώνεται όποτε θέλετε· στην παραλαβή των σταφυλιών σας ειδοποιεί αν δεν τηρήθηκε το διάστημα πριν από τη συγκομιδή. Το GrapeFlow δεν είναι εγκεκριμένο από καμία αρχή ούτε συνδέεται με δημόσιο σύστημα, οπότε το αν η μορφή που θα ζητήσει η ελληνική αρχή καλύπτεται πρέπει να το επιβεβαιώσετε μαζί της. Η εφαρμογή είναι στα αγγλικά και στα πορτογαλικά.